آهن
آهن در بدن انسان به دو شكل وجود دارد: 1) آهن عملكردي موجود در هموگلوبين، ميوگلوبين و آنزيم ها 2) آهن ذخيره اي در فريتين، هموسيدرين و ترانسفرين. آنمي فقر آهن رايج ترين كمبود تغذي اي در دنيا به شمار مي رود.
نقش آهن در بدن:
آهن در حمل اكسيژن از ريه ها به تمامي سلول هاي بدن و برگرداندن دي اكسيد كربن از آنها نقش حياتي دارد. اين عمل توسط هموگلوبين گلبول هاي قرمز خون و ميوگلوبين سلول هاي عضلاني انجام مي شود. همچنين عنصر آهن جزء فعالي از سيتوكروم هاي شركت كننده در فرآيند تنفس سلولي و توليد انرژي (ATP) مي باشد. اين ماده معدني در ساختار بسياري از آنزيم هاي حياتي بدن نيز وجود دارد.
علايم كمبود:
كمبود آهن موجب كم خوني مي گردد. آنمي فقر آهن يك مشكل بهداشتي عمده در كل جهان بوده و گروههاي در معرض خطر آن شامل كودكان، دختران بعد از سن بلوغ و زنان باردار هستند. علايم كم خوني عبارتند از: رنگ پريدگي، بي حسي، خستگي، عدم تمركز، كاهش مهارت هاي حسي حركتي، توجه، يادگيري و حافظه به ويژه در كودكان.
علايم مسموميت:
برخي از افراد به طور ژنتيكي در معرض خطر تجمع آهن در بافت ها قرار دارند. اين اختلال هموكروماتوزيس نام دارد. دريافت مقادير بالاي آهن موجب بروز يبوست، تهوع، استفراغ، اكسيداسيون LDL، تخريب شريان ها و اثرات مضر بر سيستم قلب و عروق و همچنين ايجاد راديكال هاي آزاد و بروز اثرات كارسينوژنيك مي شود.
منابع غذايي:
جگر، گوشت هاي قرمز، تخم مرغ، حبوبات و سبزيجات برگ سبز.